Zadelpijn is de meest voorkomende klacht bij fietsers. Vrouwen hebben er het meeste last van.

Zo veel billen, zo veel zadels!
Zadeltypes zijn er vele. Ieder jaar komt er wel een nieuw type op de markt dat alle zadelpijn uit de wereld zou helpen. Maar dit is een sprookje. Er is geen universeel zadel. Een zadel moet passen bij het lichaam. Zoveel billen, zoveel zadels! Tegenwoordig zijn gel-zadels in. Een gel-zadel zou alle zitklachten in een keer oplossen. Ook al zo’n misvatting. Met te veel gel in het midden riskeer je een broeierigheid in het midden. Vooral bij lange ritten. Naast de gel-zadels bestaan er leren zadels waar sommige mensen bij zweren omdat je bij een leren zadel goed op de zitbotjes kan zitten. Mocht je een leren zadel kiezen, weet dan dat leer enige tijd inrijden vergt voor het echt lekker zit.

Zadelkeuze
Hoe kies je een zadel dat jou past? Net als bij schoenen: passen. Een zadel past pas goed als je precies op de zitbotjes zit. Je kunt voelen of je goed op de twee zitbotjes zit als je verschillende zadels uitprobeert. De afstand van de zitbotjes verschilt van persoon tot persoon, en is bij vrouwen groter dan bij mannen. Probeer daarom “de zit van een zadel” uit. Je komt er dan ook vrij snel achter welke breedte en hardheid het beste zit.

Krukjestest
Een zadel uitproberen kan heel eenvoudig door het zadel los op een krukje te leggen en erop te gaan zitten. De zogenaamde krukjestest. Snel voel je welk zadel zeker NIET past en welk zadel veel lekkerder zit. Dat wil niet zeggen dat het dan ook lekker fietst. Daarvoor is een proefrit nodig. Bespreek vooraf met de fietsenmaker onder welke voorwaarden je een zadel een paar dagen mag uitproberen. Bij sommige fietsenwinkels mag je een zadel eerst een paar weken uitproberen voordat je hem koopt. Dat is het beste omdat je dan pas zeker weet of hij goed zit.

Zitvlees kweken
Een zadel dat op een fiets gemonteerd staat, is niet per se het zadeltype dat jou het beste past. Leren zadels moet je inrijden, maar dan ben je er nog niet. Je moet ook zoals dat heet enig “zitvlees kweken”. Daarmee wordt bedoeld dat de huid ter hoogte van de zitbotjes gewend moet raken aan druk- en schuifbelasting. Vaak en kort fietsen helpt.

Zadelafstelling
Een zadel moet je om te beginnen waterpas zetten. Op het oog is voldoende, want je moet toch met een proefrit uitproberen of de punt iets hoger of iets lager moet staan. Probleem daarbij is dat soms zelfs vrij dure fietsen uitgerust zijn met uiterst simpele zadelstroppen. Die dingen uit het begin van de vorige eeuw laten geen precieze afstelling toe. Ook bij de doorsnee zadels van (oude) stadsfietsen kun je de punt niet een paar graden omlaag of omhoog afstellen, wat vaak al een enorme verbetering geeft.

Huid prepareren
Je huid vooraf insmeren met een dun laagje zinkzalf of iets anders is meestal zeer gunstig. Daarvoor kun je ook gezichtscrème of zonnebrandcrème gebruiken. Waar het om gaat is dat de huid gladder wordt en daardoor minder wrijving te verduren krijgt.

Fietsbroek en ondergoed
Ter voorkoming van zadelpijn is ook de kleding en onderkleding belangrijk. Neem geen te dunne stof of broeken waarbij je de naad voelt. Schaf desnoods speciaal fietsondergoed aan, te koop in de sportwinkel. Verder is het belangrijk dat je aanwend vaak “uit het zadel” te komen. Dat helpt de doorbloeding van de huid en daarmee voorkom je dat de kleine huidzenuwen geplet raken. Vergelijk het met een slapend been. Vaak verzitten is een belangrijk deel van de oplossing.